Paragraaf 10: Samenwerkingsverbanden

Jaarstukken

Als provincie werken we op allerlei gebieden en onderwerpen samen, met een reeks aan partners. In het bestuursakkoord 2019-2023 spraken we daarover de volgende ambitie uit: ‘Samenwerking is de norm geworden tussen Friese overheden onderling en tussen overheden en de Friese maatschappij’.

Als het gaat om ‘gebiedsgerichte’ samenwerking, onderscheiden we drie vormen:

Vanuit het gebied: er is een  langjarige samenwerkingsstructuur in een gebied waarvan ( de (overheids)partijen in dat gebied voldoende en voldoende regelmatig met elkaar te maken hebben om zo’n vaste structuur lonend te maken. De gemeenschappelijkheid en de gezamenlijke opgaven in het gebied vormen daarmee  de basis voor een (uitvoerings)programma of gebiedsagenda.

Vanuit thematiek: deze samenwerking komt voort uit het belang gezamenlijk een specifiek thema aan te pakken, waarbij die thema’s aan een specifiek gebied gebonden zijn (bijvoorbeeld verzilting, veenweide, economische ontwikkelagenda’s  ). Vaak overlappen die themagebieden meerdere gebieden met een vaste samenwerkingsstructuur.

Vanuit de maatschappij: de laatste jaren komen in toenemende mate maatschappelijke initiatieven op. Vaak spelen die zich af in een specifiek geografisch gebied. Daarbij aansluiten als overheid leidt dan ook tot een vorm van gebiedsgerichte samenwerking.

Hieronder volgen enkele voorbeelden van de diverse vormen van samenwerken.

Regionale Bestuurlijke Samenwerking
In vijf regio’s zijn er bestuurlijke samenwerkingsvormen actief. De Waddeneilanden en Noordwest hebben in 2021 uitgesproken om in 2022 bij het Rijk een aanvraag voor een regiodeal in te dienen. In Noordoost en Zuidoost zijn regiodeals in uitvoering. De Agenda Netwerk Noordoost (ANNO) heeft in 2021 een doorstart gekregen. De regio Zuidwest is bezig met de invulling en uitwerking van de nieuwe gebiedsagenda.  In alle regio’s betreft het een regionale bestuurlijke samenwerking met gemeenten, waterschap en provincie.

Samenwerking met de Mienskip
We zetten ons in voor samenwerking met initiatieven vanuit de Mienskip die bij de provincie aankloppen. Facilitering van m.n. initiatieven van relatief beperkte omvang vindt o.a. plaats via het Iepen Mienskipfûns. De beleidsbrief “Grote integrale maatschappelijke initiatieven” geeft richting aan hoe we als provincie om willen gaan met de binnenkomst van nieuwe majeure maatschappelijke initiatieven. De samenwerking met enkele grote burgerinitiatieven, zoals Holwerd aan zee www.holwerdaanzee.nl en gebiedspilot Tsjûkemar www.tsjukemarplannen.nl  is in 2021 voortgezet. Een ondersteuningsstructuur voor begeleiding van grote en kleine burgerinitiatieven is in ontwikkeling. In de provinciale begroting is op dit moment geen budget voor procesmiddelen voor maatschappelijke initiatieven geoormerkt, waardoor het in de praktijk tijd kost om deze middelen beschikbaar te krijgen en de initiatieven verder te helpen.

LEADER/POP3
In de regio’s Noordoost en Noordwest geven we de regionale samenwerking met onze bestuurlijke partners en met private partijen ook vorm door middel van de LEADER aanpak, als onderdeel van het Plattelandsontwikkelingsprogramma (POP3). Deze door Europa gesteunde aanpak richt zich op het verbeteren van de leefbaarheid op het platteland en werkt volgens de ‘van onderop’-aanpak. De uitvoering van het Leaderprogramma is in 2021 goed verlopen. In totaal is er voor € 2,5 miljoen aan subsidie verleend.

Samenwerking De Friese Aanpak
In 2021 heeft de doorstart van de Friese aanpak er toe geleid dat in het implementatietraject van de Omgevingswet een aantal goede afspraken met de betrokken ketenpartners zijn gemaakt in de keten van Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH).

Daarnaast is er gestart met gezamenlijk oefenen van intaketafels en vergunningprocedures. Dit met de wetenschap dat de Omgevingswet per 1 juli 2022 in werking zou treden.

Voor 2022 zal de Friese aanpak samen met de ketenpartners zich richten op het borgen en de doorwerking van de Omgevingsvisie in Omgevingsprogramma’s, -projecten en de Omgevingsverordening. Ook zal gezamenlijk worden gekeken naar de risico’s die zich rondom de inwerkingtredingsdatum kunnen voordoen. Tevens zal de Friese aanpak worden benut om gezamenlijk het digitaal stelsel (DSO) in te regelen.

Samenwerken in het bestuurlijk overleg Friese samenwerking van overheden
Het bestuurlijk overleg tussen de provincie Fryslân, Wetterskip Fryslân, Vereniging van Friese Gemeenten (VFG) en de gemeente Leeuwarden ter bevordering van de Friese samenwerking van overheden is in 2021 voortgezet (zie beleidsveld 1.3 – Commissaris van de Koning). Naast het afstemmen van actuele zaken, de Friese bestuurdersdag en het bevorderen van ‘horizontaal besturen’, zijn ook de laatste ontwikkelingen besproken wat betreft bestuurlijke samenwerking (o.a. omgevingsvisie, regionale energiestrategie, sociaal domein, gemeenschappelijke regelingen) evenals samenwerking in bedrijfsvoering (o.a. lokale belastingen, digitale agenda, Fryske Flekspool).

Voortvloeiend uit het bestuurlijke overleg, vonden in 2021 de derde en vierde editie van de Friese bestuurdersdag plaats. Op 9 februari 2021 organiseerde de VFG, als gevolg van Covid-19, een digitale bestuurdersdag over ‘maatschappelijk onrust en veerkracht’. Op 25 oktober 2021 was het de gemeente Leeuwarden die tijdens de bestuurdersdag de onderlinge samenwerking tussen de Friese overheden centraal stelde.

Kabinetsaanbod ‘Krachtig groen herstel van Nederland’
In de voorgaande kabinetsperiode spraken Rijk, gemeenten, provincies en waterschappen in het Interbestuurlijk Programma (IBP)  af om samen een aantal grote maatschappelijke opgaven aan te pakken. Ons land staat onverminderd voor grote maatschappelijke opgaven, zoals op het gebied van wonen en leefomgeving, regionale economie en klimaat en energie. Deze hebben onvermijdelijk ook raakvlakken met thema’s als digitalisering, bereikbaarheid, water, stikstof, natuur en de sociale vragen van leefbaarheid, cultuur en participatie (“brede welvaart”).

De koepelorganisaties van de gemeenten, provincies en waterschappen, resp. de VNG, het IPO en de Unie van Waterschappen hebben in verband daarmee de handen ineengeslagen. Als opvolger van het IBP is een aanbod gedaan aan het kabinet Rutte IV. De medeoverheden hebben daartoe in 2021 het stuk ‘Krachtig Groen Herstel van Nederland’ opgesteld. Zij zien daarbij de nationale opgaven voor Wonen & Leefomgeving, Regionale Economie en Klimaat & Energie als de ruggengraat. En zij nemen de verantwoordelijkheid om deze opgaven door middel van integrale gebiedsontwikkeling te realiseren. Samen met het Rijk, als één overheid.

Daarbij zijn wel een 3-tal harde voorwaarden gesteld aan de afspraken voor de nieuwe kabinetsperiode:
-voldoende financiële middelen en een toereikend eigen belastinggebied;
-gelijkwaardigheid in interbestuurlijke verhoudingen;
-aandacht voor de uitvoerbaarheid van nieuwe taken en afspraken.

Print deze pagina